İ) Fıtır Sadakası (Fitre) ve Kurban: Aslî ihtiyaçlardan başka en az nisab miktarı bir mala sahip olan her müslümanın vermesi vâcip olan ve yiyeceklerle takdir edilen bir sadakadır. Fıtır sadakasının vâcipliği Ramazan bayramı sabahı, sabah vaktinin girmesi ile başlar. Ancak bayramdan önce vermek câizdir. Böylece yoksullar bununla, bayram namazından çıkmadan önce ihtiyaçlarını karşılamış olurlar. Bayramdan sonraya bırakılması ile bu sadaka düşmez, kaza edilmesi gerekir. Nisabdan murad, 200 dirhem (561.2 gram) gümüş veya 20 miskal (80.18 gram) altın veyahut bunların kıymetlerine muâdil bir maldır. Bunda nisabın büyüyücü, artıcı olması ve üzerinden bir yıl geçmesi şart değildir. Her zekât veren mükellefe fıtır sadakası vermek vâcip olduğu gibi, zekâtta nisaba girmeyen bazı mallara sahip olan kimselere de fıtır sadakası vâcip olur. Meselâ bir kimsenin aslî ihtiyaçları dışında nisab miktarı değerinde fazla eşyası, ihtiyaç dışı ev ve arazisi olursa, bunların … Yazının Devamı »

I) Devlete Verilen Vergi Zekât Yerine Geçmez: Vergi kesinlikle zekât yerine geçmez. Çünkü her ikisinin gayeleri, sarf edilecek yerleri, miktarları birbirinden apayrıdır. Zekâtın devlet eliyle alınması: “Onların mallarından zekât al.” (Tevbe: 103) Âyet-i kerime’si ile ifade edilmiştir. Asr-ı saâdet’te zekâtlar Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz’e ve onun görevlendirdiği memurlara verilirdi. Ondan sonra halife olan Hazret-i Ebu Bekir -radiyallahu anh-e veya tayin ettiği memurlara, Hazret-i Ömer -radiyallahu anh- devrinde de yine kendisine veya zekât memurlarına veriliyordu. Hazret-i Osman -radiyallahu anh-in hilâfeti zamanında da aynı şekilde devam etmişse de, onun şehid edilmesinden sonra müslümanların bir kısmı zekâtını devlete vermekte devam ettiler, diğer bir kısmı da kendileri dağıtmaya başladılar. Bu uygulama o günden bu güne kadar bu şekilde devam edegelmiştir. Binaenaleyh İslâm devletinde toplanan zekâtlar Beytülmâl’e konulur, devlet üzerine aldığı fakirin hakkını yine fakirlere sarfeder, Tevbe sûre-i şerif’inin 60. … Yazının Devamı »

H) Zekâta Âit Bazı Edepler: • Zekâtı gönül hoşluğu içinde ayırıp vermelidir. • Kazancın en helâlinden ve en hayırlısından vermelidir. • Zekâtı gizli olarak çıkarıp vermek daha faziletlidir. Çünkü bu durum gösterişten uzaktır. • Zekâtı vermekte acele etmelidir. Çünkü Allah-u Teâlâ’nın emirleri, acele yerine getirilmesi gereken işlerdendir. • Fakirliğini gizli tutanları, hastalıklı ve âilesi kalabalık olanları, zâhid ve takvâ sahibi kimseleri bilhassa arayıp bulmak gerekmektedir. Birçok Aşevleri’nde fakirlere aş dağıtılmaktadır: Aş Kimlere Verilir? • Zâhid ve takvâ sahibi olanları, • Fakirliğini gizli tutanları, • Hastalıklı ve âilesi kalabalık olanları bilhassa arayıp bulmak lâzımdır. Aş Kimlere Verilmez? • Fâiz alana ve verene, • Süslü lükslü hayat sürene, • Keyf için evine televizyon alana aş verilmez. • Fâsıklara da verilmez, zira verilirse fıskının artmasına vesile olur. … Yazının Devamı »

G) Zekâta Âit Bazı Meseleler: Zekât, fakir borçludaki alacağa sayılmaz. Başka birinden alacağı olan kimse, alacağını aldığı vakit, geçen seneler için zekâtını verir. Akrabaların fakir çocuklarına verilen bayram bahşişleri bile, niyet ile zekât yerine geçer. Yalnız çocuklar kâr ve zararı ayırt edebilecek yaşta olmalıdırlar. Bir kimse, hanımının başka kocadan olan fakir çocuklarına zekât verebilir. Zekât hesap edilirken kadının malı erkeğin malına ilâve edilmez. Zekât fakirlere helâldir. Zenginin zekât alması ise haramdır. Fâiz alandan da fâiz verenden de zekât alınmaz. Borcun kul borcu olması gerekir. Yoksa kefâret, adak ve Hacc’ın farz oluşu gibi borçlar zenginin zekât vermesine mani değildir. Vergi borçları, borç hükmündedir. Nisabtan düşülür. Senetlerin veya çeklerin hepsi alacak veya borç hükmündedir. … Yazının Devamı »

 F) Zekâtın Ödenmesi: Bir müslüman sahip olduğu zekât malının miktarını bir yere yazmalı, zekâtın mutlaka hesabını yapmalıdır. Hesabı yapıldıktan sonra da belki boşluk kalmıştır diye fazla vermelidir. Saçıp savurmak da doğru değildir. Birden verirse, yarın veremeyecek hâle gelinebilir. Zekât verecek olan bir kimse, sene dolmadan evvel zekâtını verebileceği gibi, gelecek bir kaç senenin zekâtını da önceden verebilir. Senenin dolmasını beklemeden, zekât niyetiyle mübrem ihtiyaçlılara ödemede bulunmak daha iyidir. Verdikçe kaydedilir, sonunda hesabı yapılır. Fazla çıkarsa gelecek senenin zekâtına sayılır, az ise tamamlanır. Diyeceksiniz ki Ramazan-ı şerif’te vermek daha çok sevaplıdır. Ramazan-ı şerif’te herkes veriyor. Sen yapacağını Allah için yap, rızâyı gözetle, ötesini bırak. İhtiyaç zamanında ver, yeter ki ver…   … Yazının Devamı »

E) Zekât Kimlere Verilmez? Ana-baba, dede ve ninelere, oğul, kız ve torunlara, karı veya kocadan herbiri diğerine, zekât vermekle mükellef bulunanlara, gayr-i müslim fakirlere zekât verilmez. Zekât verilmesi câiz olmayan kimselere bile bile zekât vermek, verilmemiş hükmündedir. Resul-i Ekrem -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz Hadis-i şerif’lerinde şöyle buyurmuşlardır: “Malının zekâtını zekât düşmeyen kimseye veren, zekât vermemiş gibi olur.” (Tirmizî) Fâsık olanlara zekât verilemeyeceği gibi, dinde bölücülük yapanlarada zekât verilmez. Çünkü bir başka Hadis-i şerif’te şöyle buyurulmaktadır: “Fâsığa ikram eden kimse İslâmiyet’in yıkılmasına yardım etmiş olur.” (Münâvî) Zekât fakirin hakkıdır. Bunlar ise fakirin boğazındaki lokmayı alıyorlar, süse lükse harcıyorlar. … Yazının Devamı »

D) Zekât Kimlere Verilir? Zekât verilecek sekiz sınıf Kur’an-ı kerim’de belirlenmiştir. Allah-u Teâlâ Âyet-i kerime’sinde şöyle buyurmaktadır: “Zekâtlar: Allah’tan bir farz olarak yoksullara, düşkünlere, onu toplayan memurlara, kalbleri müslümanlığa ısındırılacaklara verilir; kölelerin, borçluların, Allah yolunda olanların ve yolda kalanların uğrunda sarfedilir. Allah bilendir, hakîmdir.” (Tevbe: 60) Allah-u Teâlâ her şeyi ve herkesin durumunu, derecesini, neye hakkı olup neye olmadığını bilir. Her şeyi yerli yerine koyar. Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz Yemen halkına vali olarak gönderdiği Muâz bin Cebel -radiyallahu anh-e şu talimatı vermiştir: “Onları, Allah’tan başka tapacak ilâh olmadığına ve benim Allah’ın elçisi olduğumu tasdik etmeye çağır. Bunu yaparlarsa, Allah’ın her gün beş vakit namazı farz kıldığını onlara bildir. Bunu da yerine getirirlerse, Allah’ın onlara zenginlerinin mallarından alınacak ve yoksullara dağıtılacak zekâtı farz kıldığını bildir.” (Buhârî. Tecrîd-i sarîh: 686) Zekât verilmeye hak kazanan sekiz sınıf: 1. Fakirler: Sahip … Yazının Devamı »

Definelerin Zekâtı: • Üzerinde müslümanlara âit bir yazı veya işaret olan defineler yitik hükmüne girerler. Bunları bulanlar fakir iseler kendilerine harcarlar, değilseler fakirlere verebilirler. • Üzerinde müslüman olmayan milletlerin işareti olan defineler beşte bire tâbidir. Beşte dördü arazi sahibine, arazinin sahibi yoksa bulana ait olur. • Bir kimse kendi mülkünde define bulursa tamamı kendisine ait olur, beşte bir zekâtı yoktur. • İnci, mercan, balık… gibi denizden çıkarılan şeylere zekât düşmez. Ticaret için kullanılırsa zekâtı verilir. … Yazının Devamı »

Madenlerin Zekâtı: • Altın, gümüş, bakır, nikel, demir, kurşun gibi ateşte eriyen madenlerden beşte biri zekât olarak çıkarılır ve geriye kalan beşte dördü arazi sahibinin veya sahibi yoksa bulanındır. • Kireç, alçı, yakut, elmas gibi erimeyen madenlere zekât düşmez. Bunların tamamı sahibinindir, sahibi yoksa bulanındır. • Su, tuz, zift, petrol… gibi sıvı madenlerden de zekât alınmaz, tamamı arazi sahibine aittir. Ticarette kullanılanların gelirlerinin ticaret eşyası gibi zekâtı verilir. … Yazının Devamı »

Zekât Düşen Mahsuller: Buğday, arpa, pirinç, mercimek, nohut, darı, susam, fiy… gibi hububat çeşitleri, baklagiller, kokulu bitkiler, gül, çay, tütün, şeker kamışı, şeker pancarı, bal, pamuk, yonca, karpuz, kavun, zeytin, hurma, salatalık, patlıcan, domates, soğan, sarımsak… vb. Arazinin Durumu: Müslümanların ellerinde bulunan araziler hukuki yönden kısımlara ayrılmıştır. 1- Öşür Arazisi: Bunlar, isteyerek müslümanlığı kabul edenlerin ellerindeki topraklarla, harp neticesinde zorla fethedilip ganimet olarak İslâm mücahidlerine taksim edilen ve mülkiyet olarak verilen arazilerdir. Bu arazilerden öşür adı altında zekât alınır. 2- Harac Arazisi: Bunlar sulh yoluyla veya zorla fethedilip, eski gayr-i müslim sahiplerine veya başka gayr-i müslimlere mülk olarak verilen arazilerdir. Bu arazilerden harac adı altında vergi alınır. Bu topraklar öşre tâbi değildir. Alâ bin Hadramî -radiyallahu anh-den rivayet edildiğine göre şöyle söylemiştir: “Resulullah Aleyhisselâm beni Bahreyn’e veya Hecer’e gönderdi. Ben orada iki kardeş arasında müşterek olan bir … Yazının Devamı »